Amerikan Axios haber platformunun aktardığına göre, Trump geçtiğimiz hafta Beyaz Saray’da yapılan kritik İran toplantısı öncesinde bu ülkeye yönelik askeri saldırı emrini vermeye oldukça yaklaştı. Haberde konuşan üst düzey bir ABD’li yetkili, “Gerçekten çok yakındı. Ordu hızlı biçimde harekete geçmeye hazırdı ama o emir hiç gelmedi” ifadelerini kullandı.
Yetkiliye göre, toplantı öncesinde İsrail, Suudi Arabistan ve İranlı yetkililerle yürütülen yoğun diplomatik temaslarda, ABD’nin bölgedeki müttefikleri olası bir saldırıya mesafeli yaklaştı. Özellikle İsrail ve Suudi Arabistan’dan gelen uyarılar, Beyaz Saray’daki hesapları doğrudan etkiledi.
Sürecin dönüm noktası ise Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi arasında yapılan gizli görüşme oldu. Çarşamba sabahı Erakçi’nin Witkoff’a gönderdiği mesajda, İran’da göstericilere yönelik infazların durdurulduğuna dair taahhütte bulunulduğu ve bu mesajın Trump’ın saldırı kararını askıya almasında belirleyici rol oynadığı iddia edildi.
Öte yandan Pentagon’un askeri hazırlık konusundaki sınırlılıkları da saldırının önündeki önemli engellerden biri oldu. Amerikan askeri birliklerinin Karayipler ve Asya’ya kaydırılması nedeniyle Orta Doğu’da lojistik bir zafiyet oluştuğu, Pentagon’un bu nedenle İran’a yönelik askeri seçenekleri daralttığı aktarıldı. Trump’ın da bu tabloyu dikkate alarak saldırı emrini geri çektiği kaydedildi.
Haberde ayrıca İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Trump’a, İsrail’in İran’dan gelebilecek bir misillemeye hazır olmadığını ilettiği ve önerilen ABD planının yeterli caydırıcılığa sahip olmadığını söylediği belirtildi. Benzer şekilde Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın da İran’a yönelik bir saldırının bölgeyi istikrarsızlaştıracağı yönünde ciddi kaygılarını Washington’a aktardığı ifade edildi.
Tüm bu gelişmelerin ardından çarşamba günü öğleden sonra Trump’ın İran’a yönelik bir askeri saldırı emri vermeyeceğinin kesinleştiği aktarıldı.
Bu süreç, İran’da aralık ayı sonunda ekonomik kriz ve yerel para biriminin sert değer kaybı sonrası başlayan kitlesel protestoların gölgesinde yaşandı. Tahran Büyük Çarşı’da başlayan ve ülke geneline yayılan gösteriler sırasında internet erişimi kesilmiş, can kayıpları ve gözaltılar yaşanmıştı. İranlı yetkililer resmi rakam açıklamazken, insan hakları örgütleri binlerce kişinin yaşamını yitirdiğini ve on binlerce kişinin gözaltına alındığını duyurmuştu. Protestoların ise son günlerde durulduğu belirtiliyor.
