Sayıştay’ın Devlet Malzeme Ofisi (DMO) Genel Müdürlüğü Denetim Raporu, sağlık alanındaki ciddi aksaklıkları gözler önüne serdi. Rapora göre Sağlık Bakanlığı, bağlı kurumları ve üniversite hastanelerinin ihtiyaç duyduğu ilaç ve tıbbi malzemeler, Sağlık Market Uygulaması kapsamında DMO tarafından zamanında tedarik edilemedi.
Normal şartlarda ihtiyaç talepleri Sağlık Market Uygulama Takvimi’ne göre toplanıp elektronik ihalelerle karşılanması gerekirken, uygulamanın sahada işlemediği tespit edildi. Sayıştay raporunda, çerçeve anlaşmalarda belirtilen süreler geçmesine rağmen çok sayıda ürünün teslim edilmediği, hatta Sağlık Bakanlığı’nın yazısına rağmen 20 günü aşan gecikmeler olduğu halde siparişlerin iptal edilmediği belirtildi.
Denetimlerde bazı ürünlerde teslim tarihinin 52 güne kadar geciktiği ortaya çıktı. Bu gecikmeler nedeniyle sağlık kurumları, hizmetlerin aksamaması için ilaç ve tıbbi malzemeleri “doğrudan temin” ya da “pazarlık usulü” ile kendileri satın almak zorunda kaldı. Ancak bu yöntemle yapılan alımlar, kamuya çok daha yüksek maliyetler doğurdu.
Raporda yer alan örnekler dikkat çekici fiyat farklarını ortaya koydu. DMO üzerinden 141,38 liraya alınması gereken bir ürünün sağlık kurumu tarafından 329,58 liraya, 80 liralık bir ürünün 140 liraya, 599 liralık bir ürünün ise 945 liraya alındığı belirlendi. Sayıştay, sağlık kurumlarının daha pahalıya alım yapmasına rağmen DMO’ya verdikleri siparişleri iptal etmemesinin de kamu zararını artırdığına dikkat çekti.
Denetim raporunda ayrıca, DMO’nun doğrudan temin yöntemiyle yaptığı alımlarda firmaların “ihalelere katılmaktan yasaklı” olup olmadığının çoğu zaman kontrol edilmediği tespit edildi. Sayıştay, bu durumun kamu kaynaklarının yasaklı kişi veya firmalara aktarılması riskini doğurduğunu vurguladı. Ayrıca, doğrudan temin alımlarının EKAP’a kayıt edilmediği de raporda yer aldı.
Bir diğer dikkat çekici bulgu ise dövizle alınan bazı tıbbi ürünlerde kur hesabı oldu. Hasta başı kullanılan ve bedelleri döviz cinsinden belirlenen ürünlerde, fatura tarihindeki kur yerine sipariş tarihindeki kurun esas alındığı belirlendi. Bunun yanı sıra, sağlık market kapsamında DMO tarafından düzenlenen faturaların, protokollerde belirtilen sürelerde tahsil edilemediği de tespitler arasında yer aldı.
Sayıştay raporu, sağlık alanında yaşanan bu aksaklıkların hem hizmet sunumunu riske attığını hem de kamu bütçesine ciddi yük bindirdiğini ortaya koydu.
