Çiğdem ÇİMEN
Çiğdem ÇİMEN
Giriş Tarihi : 01-10-2019 10:30
Güncelleme : 03-10-2019 00:14

Kazdağları'nın Asırlık Köy hatıraları

 

      Edremit Körfezi’nin hemen hemen bütün köylerinde,  imece usulü hayırlar düzenlenir. Köy halkı, hayır olarak dağıtılacak yemekler için gerekli olan malzemeyi ortaklaşa alır. Yemeklerin odun ateşinde pişirildiği büyük kazanlar, tabaklar, kaşıklar, çatallar, yöresel şerbetlerin doldurulduğu bardaklar, masalar gibi kullanılan her malzemeyi de köylü alır. Hayrın yapılacağı tarihten birkaç gün öncesinden tatlı bir telaş başlar. Toplumsal dayanışma ve beraberliği pekiştiren köy hayırlarının yükünü kadınlar çeker. Onlar yıkar, ayıklar,  soyar sebzeleri. Onlar geçer ateşin başına. Onlar kurar Kazdağı sofralarını. Onlar yıkar bulaşıkları. Birbirinden lezzetli yemeklerin mimarı köy kadınları, hayra gelenlerin sevgisini, takdirini kazanır. Hayırda bulunan herkesi sevgiyle kucaklarlar. Anadolu kadının ana yüreği işte budur dedirtirler. 
     Asırlardır süre gelen köy hayırlarının temelinde,  yöre halkının büyüklerinden duyduğu hikâyeler, öğrendiği gelenek ve görenekler vardır. Köyün manevi değerleri, inanışları vardır. Her köyde farklı tarihlerde düzenlenen hayırların yapılış amacı hemen hemen aynıdır. Köylüler,  çok önceleri yaşamış ermiş, evliya olarak sayılan kimselerin manevi kimliğine saygı duyar. Hayırlarda mevlit okunur.  Yağmur duası yapılır. Bereketli bir tarım yılının geçmesi dilenir. Sanki bir yıl hayır yapılmasa eren kişilerin huzursuz olacağı düşünülür. Köyde birlik ve düzenin bozulacağına inanılır. O köye uğursuzluk geleceği inancı vardır.  Çoğu köylerimizde yatırlar vardır. Onlar için adaklar adanır. Yatırların çevrelerine bezler, çaputlar, tülbentler bağlanır. Köy hayırlarımızda söz konusu olan hurafeler değil binlerce yıldır yaşatılan gelenekleridir. 
     Kazdağı Çiğdemi olarak bugüne kadar Sarıkız için düzenlen Güre Kavurmacılar hayrına ve Avcılar Köyü Dedepınarı hayrına katılmıştım.  Sarıkız ve babasının Kavurmacılar Köyü’nde yaşadığına inanıldığı için hayır Kavurmacılar mevkiinde yapılmaktadır. Günümüzde köyde yaşam yoktur. Son yıllarda turistik işletmeler açılmıştır. Avcılar Köyü’nde Dedepınarı yatırı vardır. Yatırın olduğu yerin manzarası çok güzeldir. Kazdağları’nın eşsiz doğasında, denize karşı büyük bir keyifle kiremitte pişirilmiş alabalık yiyebilirsiniz. Avcılar Köyü’nde katıldığım bir hayırda , bir yıl hayır yapılmadığı için o yıl köye taş yağdığını anlatmışlardı. Eskilerden bunu duyan köylüler köy hayrı geleneğini sürdürmektedir. 
    Köylerimizde hayırların birlik ve beraberliğin bozulmadan her yıl düzenlenmeye devam etmesini diliyorum. Yapılaşmanın doğal ve kültürel dokuya zarar vermesine asla izin vermemeliyiz. Turistik işletmelerin amacı,  sadece bölgemizin tanıtımı olmalıdır. Bu amacın dışına çıkılırsa Sarıkız ve diğer erenler rahatsız olmaz mı? Asıl o zaman üzerimize taşlar yağmaz mı? Kazdağları’nda yaşamayı hak edebilir miyiz? 
     Son olarak geçtiğimiz pazar günü Dereli Köyü’nde gerçekleşen hayra katıldım. Hayrın 29 Eylül Pazar günü yapılacağından Edremit Körfezi’nde uzun yıllardır yürüyüş ve geziler gerçekleştiren Akçay ve Gezi Grubu sayesinde haberdar oldum. Grup üyelerinin bir kısmı ile Dereli Köyü’ne gittik. Edremit şehir merkezine çok yakın olan köyümüze vardığımızda hazırlıklar devam ediyordu. Ateşler yakılmış. Keşkek, nohut, pilav ve et yemeği kazanlarda pişiyordu. Bir taraftan masalar kuruluyordu. Bizler de boş durmadık. Köy halkına yardım ettik. Köy kadınlarımız ile pirinçleri ıslattık. Delikli süzgeçten geçirip pişmesi için kazanlara bıraktık. Bol zeytinyağın da pişen bütün yemekler o kadar lezzetliydi ki. Odun ateşinin lezzeti gerçekten bambaşkadır. Köylümüzün dayanışması yemeklere lezzet veren, onları süsleyen en değerli malzemedir. 
        Emektar kadınlarımızın elleri dert görmesin. Yemek dağıtımında emeği geçen herkes var olsun. Dereli Köyü muhtarı Nuri Özdemir başta olmak üzere hayrın gerçekleşmesi için çaba sarf eden herkese en içten teşekkürleri iletiyorum. Sizler sayesinde Kazdağları eteklerinde güzel bir gün geçirdik. Bölgemizin gelenek ve göreneklerinin devam edeceğine olan inancımız arttı. Hep beraber Kazdağı sofralarında güzel günlerde buluşalım. Kaz Dağları’na sahip çıkmak için gereken güce sahip olalım. Kazdağı dostluğumuz efsaneler, köy hayırları, dereler gibi sonsuz olsun. Dilek ve temennilerim  sonsuzluğa ulaşırken, hayırlara geri dönüyorum.
    Köy hayırlarımızın vaz geçilmez yemekleri her zaman için şüphesiz üç kardeştir. Daha önce köy hayırlarına katılmadıysanız bu üç kardeş neyin nesi oluyor diyebilirsiniz. Edremit Körfezi’nde nohut, keşkek ve pilava üç kardeş denir. Dereli hayrında da üç kardeş soframızın baş tacıydı. Et yemeği üç kardeş ile oldukça uyumluydu. Çok lezzetliydi. Keşkeğin yeri benim için her zaman daha farklıdır. Gönlü zengin köy kadınlarımızın elleri çok cömertti. Tabağıma konulan keşkeği afiyetle yedim. 
         Köy halkına yardım ederek onlar ile samimi ilişkiler kurma fırsatı yakaladım. Köyün genç kadınlarından Kader 30 yaşında. Çoğu akrabası, komşusu olan diğer köy kadınları ile yemekleri hazırlayanlar ar asında yer alıyordu. Saniye teyze bana sen benim çırağım oldun dedi. Onlara yardım etmekten, çakıl taşı gibi küçük de olsa o ekibin bir parçası olabilmekten çok mutluydum.
        Canım Saniye teyzem, kendi yemenilerinden birisini bana hediye etti. Ben de onu Kazdağları’na hediye ettim. Köy hayrından dönerken bir ağacın dalına astım. Asarken dileklerde bulundum. Diledim ki;  ülkemizi, Kazdağları’mızı ranta açanları hep birlikte artık durduralım, Kazdağları’nda ağaç katliamı bir daha hiç  yaşanmasın, Dereli Köyü ve diğer doğa harikası yerleşim bölgelerimiz bilinçli olarak turizme açılsın, Kazdağı ve Madra Dağı bölgelerine bizler sahip çıkabilelim… Doğa ve çevreden yana olan herkes kazansın. Kazdağları’mız hak ettiği gibi dünya mirası olarak kabul edilsin. Köy kadınlarımız hep aydınlığa yürüsünler. Bu güzel gelenek ve göreneklerimizi yaşatan nesiller Kazdağları’nda hep var olsun. 
     Dereli Köyü’nden ayrılırken bunları diledim. Kazdağları’nın manevi zenginliğini bir kez daha hissettim. Köy kadınlarımız ile sürekli görüşmek istedim. Onlardan öğrendim ki bu hayır Kandilli Dede için yapılırmış. Hayrın yapıldığı yerin üstünde yatırı varmış. Kandillerin, toplumumuz da özel ve önemli yeri vardır. O günlerde;  ibadetlerimizi yerine getirir, çeşitli hayırlar yapar, toplum olarak bir araya geliriz. Kandil ışıkları yanar durur. Köy hayrımız da kandil ışığı değerlerimizi parlattı. 
       Köyde bulunan bir diğer yatırda Şıpşıp Dede’ye aitmiş. Köyün içerisinde yer alan eski bir yunağın yanındaymış. Onun için ramazan ayında hayır düzenlenirmiş. Hayırda yapılan hamur aşına şıpşıp deniliyormuş. Yanına bulgur aşı da yapılırmış.  Bu hayra da katılmak istiyorum. Hayra ait bildiklerimin kadınlarımızdan duyduklarımdan ibaret olmasını istemiyorum. Mış mış diye değil daha çok kimseye sorup, araştırarak bilmek, öğrenmek istiyorum. Efsanelerin, hikâyelerin, gelenek ve göreneklerin izini sürmek istiyorum. İsteğim bin pınarlı İda’nın özüne ermektir. Onun eteklerinde layığı ile yaşayabilmektir.  Onun doğal ve kültürel mirasını, geleceğe el değmeden aktarılmasını sağlamaktır. Hiçbir zamanda bu isteklerimin yerini maddiyata dayalı istekler almayacak. Her zaman doğada en doğal halimle var olacağım. Aksini gerçekleştirirsem hangi yüzle yürürüm 

NELER SÖYLENDİ?
@
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  •   Takım P O
  • 1 Alanyaspor 17 8
  • 2 Trabzonspor 15 8
  • 3 Fenerbahçe 14 8
  • 4 İstanbul Başakşehir 14 8
  • 5 Yeni Malatyaspor 13 8
  • 6 Galatasaray 13 8
  • 7 Sivasspor 12 8
  • 8 Konyaspor 12 8
  • 9 Gaziantep FK 11 8
  • 10 Antalyaspor 11 8
  • 11 Göztepe 9 8
  • 12 Beşiktaş 9 8
  • 13 MKE Ankaragücü 9 8
  • 14 Denizlispor 8 8
  • 15 Kasımpaşa 8 8
  • 16 Çaykur Rizespor 8 8
  • 17 Gençlerbirliği 6 8
  • 18 Kayserispor 4 8
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
Müjde Ar, Foto Galeri
ANKET OYLAMA TÜMÜ
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
Müjde Ar, Foto Galeri
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA