GÜNCEL
Giriş Tarihi : 19-05-2020 01:04   Güncelleme : 19-05-2020 07:49

Mustafa Kemal Samsun'da

19 Mayıs 1919 a Nasıl Gelindi ve Sonrası!...

Mustafa Kemal Samsun'da

 

Osmanlı Devleti; Kasım 1914 de 1.Dünya savaşına girdi. Yedi cephe de savaştı.

Mustafa Kemal bu savaşta, Çanakkale, doğu cephesi ve Suriye cephelerin de görev yaptı.

Osmanlı Devleti, itilaf
Devletleri ile 30 Ekim 1918 de Mondros ateşkes antlaşmasını imzaladı.
Bu anlaşma ile Osmanlı Devleti, kendi ölüm fermanını imzaladı...

Anlaşma imzalandığı sırada, Mustafa Kemal Suriye'de Yedinci orduda görev yapmaktaydı. Mondros ateşkes antlaşmasına göre, Osmanlı orduları terhis edilecekti.
Bu emire Mustafa Kemal uymaz. Ordudaki silahları, bölgedeki güvenilir kişilere verdi.

Bu silahları; Antep, Urfa, Maraş savunmasın da kullandık.

Suriye'den ayrılan Mustafa Kemal,13 Kasım 1918 de İstanbul'a gelir. İstanbul limanında itilaf devletlerinin donanmaları gösteren yaverine, tarihi sözünü söyler.

"Geldikleri Gibi Giderler!"

Mustafa Kemal; İstanbul hükümeti başkanı, Ahmet Izzet Paşa'ya güveniyordu. Onunla birlikte birşeyler yapacağını düşünüyordu. Ahmet İzzet Paşanın görevden alınır, yerine Damat Ferit Paşa getirildi.

Mustafa Kemal; ülkenin içinde bulunduğu durumdan kurtarılması için Istanbul'da birşey yapılamayacaktı. Onun için Anadolu'ya geçmeliydi.
Mustafa Kemal; durum değerlendirmesi yapmak için Şişli'deki evinde toplantılar yaptı. Bu toplantılara; Fevzi Çakmak, Kazım Kabekir, Ali Fuat Cebesoy, Rauf Orbay, Rafet bele, Nuri Coker, Salih Bozok, Albay İsmet, Halid'e Edipadıvar, Dr.Adnan Adıvar katıldılar.
6 ay kadar süren bu toplantılar, Milli mücadele, fikirlerinin oluştuğu süreçtir.

Mücadenin lideri olarak Mustafa Kemal seçildi.

Neden Mustafa Kemal!..

Cephelerdeki başarısı,
Fikirlerini sağlam temellere oturtması,
Siyasi bir deha olması,
İleri görüşlülüğü,
Vatan ve Millet Sevgisi,
Sabırlı ve disiplinli olması,
Tarih bilgisi,
İdealistliği,
Çok yönlülüğü,
Gerçeği arama gücü,
İyi kalpliliği,
Eğitimciliği
Sanat severliliği,
Yöneticiliği,
Rehberliği,
Ümitsizliğe yer vermemesi,
Sorunlara karşı çözümcü olması,

O'nu LİDER yaptı!...

Mustafa Kemal Anadolu'ya geçiyor!..

İtilaf devletleri, Anadolu'yu işgale başladılar. İşgal bölgesinde azınlıklar, taşkınlık yapıyordu.

Itilaf devletleri; Samsun ve çevresindeki taşkınlıklardan,Türkleri sorumlu tuttular. Bunun, önlenmesini İstanbul hükümetinden istediler. Önlem almazsanız bölgeyi mondrosun 7. Maddesine dayanarak, işgal edeceklerini bildirdiler.

İstanbul hükümeti, bu bölgedeki durumu önlemek amacıyla müfettiş göndermeye karar verdi.

Padişah Vahdettin; bu görevi yapacak komutanların listesini, genel kurmay başkanı Fevzi Çakmak'tan istedi.
Genel kurmay başkanı Fevzi Çakmak; gönderdiği listenin başına, Mustafa Kemal'in adını yazdı.

Padişah Vahdettin; Mustafa Kemal'i tanıyordu. Veliaht Vahdettin, 1917 yılında Almanya'ya yaptığı gezide Mustafa Kemal rehberlik yapmıştı. Bu gezi sırasında aralarında yakınlaşma başlamıştı. Padişah Mutafa Kemal'in ismini görünce kararını vermişti.

Mustafa Kemal; 9. Ordu müfettişi olarak görevlendirildi. Genel Kurmay Başkanı Fevzi Çakmak'tan yetkilerinin artırılmasını, Ordu komutanlarına, valilere, kaymakamlara ve diğer organlara emir verme yetkisi istedi. Genel kumay başkanı Fevzi Çalmak bu istekleri onaylatı.
Onaylayanlar; Padişah Vahdettin, sadrazam Damat Ferit Paşa, harbiye nazırı Şakir bey, İngiliz subay Godolphin Benneyte idi.

15 Mayıs 1919 İngilizlerin desteği ile Yunanlılar İzmir'i işgal etti.

Mustafa Kemal evinde güzel bir yemek, yemek ister. Annesi Zübeyde hanım ve kız kardeşi Makbule Mustafa Kemal'in sevdiği yemekleri hazırladılar. Birlikte yemek yediler, sohbet ettiler.

16 Mayıs 1919 da Mustafa Kemal, annesi ve kardeşileyle kucaklaştı. Bu ayrılığın sonucu belli değildi. Belki de bir daha görmemek vardı.

Mustafa Kemal'de "vatan sevgisi, aile sevgisinden daha üstündü."
Bu duygular ile evden ayrıldı.

Mustafa Kemal, kız kulesi yakınlarında bekleyen Bandırma vapuruna binerek, arkadaşları ile birlikte 16 Mayıs 1919 da Samsun'a doğru yola çıktılar.
Gemide personel, er ve subaylardan oluşan 48 kişi vardı.

Mustafa Kemal Samsun'da!..

19 Mayıs 1919 Samsun'a çıktı.
Kurtuluş savaşı başlamıştır.
Mustafa Kemal'e doğum tarihi sorulduğun da O'da 19 Mayıs 1919 derdi.

Mustafa Kemal; Samsun da kalmayı tehlikeli görür, kıraladıklar bir araçla Havza'ya doğru yola çıkar. Biraz yol alırlar, araba arıza yapar. Şoför tamir işi için uğraşırken, Mustafa Kemal beklemez yürüyerek yola devam eder. Yanındakiler de yürüyüşe katılır.
Mustafa Kemal marş söylemeye başlar.

"Dağ başını, duman almış!
Yürüyelim arkadaşlar.
Güneş ufuktan, şimdi doğar!
Gürüyelim arkadaşlar!"

Marşını söylemeye başlar, arkadaşları da eşitlik eder.
Bu marş kurtuluş savaşının marşı olur.
Mustafa Kemal; Amasya Genelgesini yayınladı. ülkenin içinde bulunduğu durumu halka anlattı. Milli iradeyi göreve çağırdı.

Erzurum kongresini toplantısına katıldı. "vatan bir bütündür, asla parçalanmaz." İlkesi benimsendi. Ve İstanbul hükümeti üzerine düşeni yapamazsa, " yeni bir hükümet kurulur." Çağrısını yaptı.

Sivas kongresin de manda ve himayeye karşı çıkar. "Ya İstiklal! Ya ölüm!" der. Bölgesel kurulmuş Müdafai Hukuk Cemiyetlerini birleştirdi. "Anadolu ve Rumeli Müdafai Hukuk Cemiyeti" ni kurdu.

Ankara'yı milli mücadelenin merkezi yaptı. TBMM açtı.

Doğu cephesi ve Güney cephesi başarıyla sonuçlandı. Batı Cephesi 11 Ekim 1922 de Mudanya müterakesi ile sona erdi.

24 Temmuz 1923 Lozan barışı imzalandı.
Türkiye devletini, katılımcı devletler tanıdı.
29 Ekim 1923 de Cumhuriyeti ilan etti!..

YAŞASIN CUMHURİYET!...

Gazi AYDOĞDU
Eğitici Tarihçi